ElaadNL brengt gevolgen autonoom rijden voor laadinfra en stroomnet in kaart
Onderzoeksinstituut ElaadNL heeft in een nieuwe Quickscan in kaart gebracht wat zelfrijdende auto’s betekenen voor laadinfrastructuur en het elektriciteitsnet, met de opkomst van robotaxi’s als grootste aanjager.
Niet alleen aantal telt
Elektrische voertuigen die volledig zelfstandig rijden, veranderen het rij- en laadgedrag ingrijpend. Volgens de onderzoekers van kenniscentrum ElaadNL is voor de impact op het stroomnet niet alleen relevant hoeveel elektrische auto’s er bijkomen, maar ook waar, wanneer en op welke manier zij worden opgeladen. Om die impact goed te kunnen inschatten, keken de onderzoekers naar plekken waar autonoom rijden nu al in de praktijk wordt toegepast.
De inzichten sluiten aan op de eerder gepubliceerde Outlook Mobiliteit van ElaadNL en op de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), het landelijke programma waarin overheid en sector samenwerken aan voldoende laadpunten. Die Outlook laat zien dat elektrische mobiliteit de komende jaren stevig blijft groeien en dat de gevolgen voor laadinfrastructuur en het stroomnet in samenhang moeten worden bekeken.
China en VS lopen voor
China en de Verenigde Staten (VS) lopen voorop met de inzet van robotaxi’s, taxi’s die zonder bestuurder rijden in afgebakende gebieden van een stad. In Europa en Nederland verloopt de ontwikkeling langzamer, vooral door juridische en technologische belemmeringen. Wel zijn er proeven en worden er stappen gezet in wetgeving. Zo keurde de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) onlangs het systeem Full Self Driving Supervised van Tesla goed, maar benadrukte daarbij wel dat het om een rijhulpsysteem gaat. De bestuurder blijft verantwoordelijk en het voertuig is dus niet volledig zelfrijdend.
Robotaxi’s
Op basis van gesprekken met partijen uit de sector verwachten de onderzoekers dat de eerste volledig autonome personenauto’s tussen 2027 en 2030 als robotaxi op de Nederlandse wegen verschijnen. Voor autonome vrachtwagens en bussen volgt de uitrol naar verwachting later, tussen 2030 en 2035. Hoe snel die ontwikkeling gaat, hangt sterk af van technologische vooruitgang, regelgeving en maatschappelijke acceptatie.
Laadhubs aan stadsrand
Bij personenvervoer ontstaat door autonoom rijden nieuwe flexibiliteit. Voertuigen kunnen zelfstandig naar een laadpunt rijden zonder dat er een bestuurder aanwezig hoeft te zijn. Dat maakt zogenoemde laadhubs aan de rand van steden, verzamelplekken met meerdere laadpunten, aantrekkelijker. Daar kunnen voertuigen efficiënt opladen en hun laadbeurt zoveel mogelijk plannen buiten de drukste momenten op het net.
Toch kan het aantal ritten ook toenemen, bijvoorbeeld door lege ritten naar een laadlocatie of doordat meer mensen toegang krijgen tot vervoer per auto. Dat kan de totale vraag naar laden verhogen. Bij drukke laadhubs kan de flexibiliteit juist lokaal afnemen.
Vrachtwagens laden anders
In de logistiek verschuift het laden naar verwachting van de vaste rustmomenten van chauffeurs naar strategisch geplande momenten. Vrachtwagens kunnen dan vaker ‘s nachts blijven rijden en op geplande tijdstippen laden. Dat vergroot de behoefte aan snelladen, het in korte tijd opladen van een accu met een hoog vermogen, langs transportcorridors, vooral bij vervoer over lange afstanden.
Voor overheden, netbeheerders en laadpaalexploitanten, de bedrijven die laadpunten beheren, betekent dit dat niet alleen de totale energievraag verandert, maar ook het moment, de locatie en de behoefte aan een hogere laadsnelheid. Vooral in de logistiek en bij grootschalige inzet van robotaxi’s kunnen nieuwe pieken en laadlocaties ontstaan, wat het belangrijk maakt om de opkomst van autonoom rijden in Nederland nauwlettend te blijven volgen.
Het onderzoek van ElaadNL is hier te raadplegen.
