Nieuwe Europese regels voor circulaire auto-industrie aangenomen

Het Europees Parlement heeft nieuwe regels aangenomen voor de volledige levenscyclus van voertuigen, van ontwerp tot sloop. Een Europese verordening werd aangenomen met 437 stemmen voor, 112 tegen en 20 onthoudingen.

Bindende recyclingnormen ingevoerd
Het akkoord over de verordening werd eind vorig jaar al bereikt door het Europese Parlement en de Raad van de Europese. De Europese Commissie had het voorstel al in de zomer van 2023 ingediend, in lijn met de doelstellingen van de Europese Green Deal en het actieplan voor de circulaire economie.

Alle nieuwe voertuigen moeten volgens de aangenomen verordening zo worden ontworpen dat onderdelen en componenten gemakkelijk zijn te verwijderen, met het oog op hergebruik en recycling. Voor kunststoffen gelden bindende percentages: binnen 6 jaar na inwerkingtreding moet een nieuw voertuigtype ten minste 15 procent gerecyclede kunststoffen bevatten, oplopend tot 25 procent binnen 10 jaar. Van die gerecyclede kunststof moet minimaal 20 procent afkomstig zijn uit de zogenaamde ‘gesloten kringloop’, dat wil zeggen materialen teruggewonnen uit autowrakken of gebruikte onderdelen.

Export slooprijpe auto’s verboden
Op basis van haalbaarheidsstudies zal de Europese Commissie in de toekomst ook streefcijfers vaststellen voor andere materialen, waaronder gerecycleerd staal, aluminium, magnesium en kritieke grondstoffen. Deze schaarse materialen zijn essentieel voor onder meer de productie van batterijen voor elektrische voertuigen.

Voertuigen die niet meer rijklaar zijn verklaard, mogen 5 jaar na de inwerkingtreding van de verordening niet meer worden geëxporteerd. Dit verbod pakt het probleem van ‘ontbrekende voertuigen’ aan: auto’s die officieel zijn uitgeschreven maar waarvan nooit aantoonbaar wordt dat ze zijn gesloopt, en die vermoedelijk illegaal worden behandeld of ontmanteld.

Fabrikanten betalen sloopkosten
3 jaar na de inwerkingtreding wordt de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid ingevoerd. Dit houdt in dat autofabrikanten zelf de kosten moeten dragen van de inzameling en verwerking van voertuigen die overal in de Europese Unie als autowrak worden beschouwd. Daarmee worden fabrikanten financieel verantwoordelijk voor het volledige einde van de levensduur van hun voertuigen.

Bij de verkoop van een gebruikt voertuig zijn bedrijven verplicht te beoordelen of het geen autowrak betreft en of er een geldig technisch keuringscertificaat aanwezig is. Voor transacties tussen particulieren geldt een lichtere verplichting: slechts 1 van die 2 documenten is vereist, maar uitsluitend als het voertuig als totaal economisch verlies is verklaard of als de verkoop louter via een onlineplatform plaatsvindt.

Nu het Europees Parlement de verordening heeft aangenomen, moet deze nog formeel door de Raad worden bekrachtigd. 24 maanden na de inwerkingtreding wordt de wet van toepassing.