Netbewust laden halveert piekbelasting op stroomnet
Een winterproef met bijna 3.500 openbare laadpalen in de provincie Utrecht laat zien dat netbewust laden de belasting van het elektriciteitsnet tijdens de avondpiek met liefst 49,5 procent kan verminderen.
16.00 tot 21.00 uur
Netbeheerder Stedin, laadnetwerkbeheerder Laadwerk, brancheorganisatie Vereniging DOET, de gemeente Utrecht en kennis- en innovatiecentrum ElaadNL onderzochten afgelopen winter of het tijdelijk verlagen van de laadsnelheid van openbare laadpalen kan helpen om het elektriciteitsnet te ontlasten. Dat principe heet netbewust laden: tijdens de drukste uren van de dag, tussen 16.00 en 21.00 uur, wordt de snelheid waarmee elektrische auto’s opladen tijdelijk verlaagd. Zodra de piek voorbij is, keert de laadsnelheid terug naar normaal.
Aan de proef deden ongeveer 3.500 openbare laadpalen in de provincie Utrecht mee. De onderzoekers baseerden zich op data van laadpaalbeheerders, ongeveer 600.000 laadsessies en miljoenen metingen van energiemeters. ElaadNL verzamelde en analyseerde deze cijfers.
Forse winst in cijfers
De resultaten laten een duidelijk effect zien. In december lag de gemeten vermogensvraag rond 19.00 uur op 9,1 megawatt, terwijl dit zonder sturing zou zijn opgelopen tot 12,0 megawatt: een vermindering van 2,1 megawatt, ofwel 24 procent. Eind februari was het verschil nog groter. Toen werd rond hetzelfde tijdstip een vermogensvraag van 5,79 megawatt gemeten, tegenover 11,46 megawatt zonder sturing. Dat komt neer op een daling van 5,67 megawatt, oftewel 49,5 procent.
Warmold ten Zijthoff, regiodirecteur Utrecht bij Stedin, noemt de resultaten veelbelovend: ‘Deze pilot van afgelopen winter bewijst dat netbewust laden tijdens de avondpiek daadwerkelijk effect heeft en laat zien dat slim laden een concreet en schaalbaar instrument is om netcongestie tegen te gaan. Samen met onze partners maken we zo ruimte op het stroomnet, zonder dat elektrische rijders daar veel van merken.’
Nauwelijks hinder voor rijders
Voor bestuurders van elektrische auto’s bleef de impact volgens de betrokken partijen beperkt. Tijdens de avondpiek laadt de auto trager, maar zodra de piek voorbij is, gaat de snelheid weer omhoog. Daardoor waren de meeste voertuigen alsnog op tijd opgeladen, vooral omdat auto’s ‘s nachts in de daluren gewoon volledig konden bijladen. Wie toch direct op vol vermogen wilde laden, kon zich eenvoudig afmelden voor netbewust laden.
Er waren ook knelpunten. In sommige gevallen was de laadsnelheid zo laag dat een laadsessie werd gepauzeerd, waarna enkele auto’s onbedoeld in die pauzestand bleven hangen. Directeur Frank Slooten van Vereniging DOET, de brancheorganisatie voor bedrijven in de laadinfrastructuur, wijst daarom op het belang van een minimaal gegarandeerd vermogen: ‘Liever leveren we als laadsector het volle vermogen voor het opladen van de auto, maar we weten ook dat dit door netcongestie nu niet mogelijk is. Netbewust laden is dan een goed alternatief, zeker omdat het laadpaalexploitanten ruimte geeft om in de toekomst het netwerk van laadpalen uit te breiden.’
Volgende stap: dynamisch laden
De proef in Utrecht draaide om wat de betrokken partijen ‘statisch netbewust laden’ noemen: vooraf vastgestelde vermogensbeperkingen tijdens vaste tijdsblokken, ongeacht de actuele drukte op het net. De volgende stap is dynamisch netbewust laden. Daarbij ontvangen specifieke laadpalen een dag van tevoren een signaal met het verzoek om op een bepaald moment de laadsnelheid te verlagen. Zo kan de beschikbare netcapaciteit gerichter worden ingezet, precies op de plekken en momenten waar dat nodig is.
De proef sluit aan bij de doelen van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), het landelijke samenwerkingsverband dat werkt aan grootschalige toepassing van slim laden. Voorzitter Marieke Donkervoort van de NAL is te spreken over de samenwerking: ‘De praktijkervaring die we samen hebben opgedaan helpt ons om slim laden verder te ontwikkelen. Zo werken we stap voor stap aan een toekomstbestendig energiesysteem.’
Ook benadrukken de betrokken partijen het belang van goede communicatie richting bestuurders van elektrische auto’s, zodra netbewust laden op grotere schaal wordt toegepast. Rijders moeten begrijpen waarom hun laadsnelheid soms tijdelijk wordt aangepast en wat ze daarvan kunnen verwachten.
