Elektrificatie verdubbelt aandeel automaten in wagenpark
Ruim 42 procent van alle Nederlandse personenauto’s heeft een automatische versnellingsbak. Dat is een verdubbeling ten opzichte van 2017, toen het aandeel automaten nog maar 21 procent bedroeg.
Elektrificatie drijft opmars
De verschuiving is grotendeels een direct gevolg van de doorbraak van elektrische en hybride auto’s. Die zijn standaard uitgerust met een automatische versnellingsbak, in de volksmond de automaat. Handgeschakeld was decennialang de norm op Nederlandse wegen: in 2017 reed nog 75,5 procent van de bestuurders handgeschakeld. Inmiddels is dat teruggelopen naar 54 procent. Nog altijd een meerderheid, maar de trend is onomkeerbaar: elk jaar verdwijnen er honderdduizenden handgeschakelde auto’s uit het wagenpark. Van de nieuwe auto’s die in 2026 worden gekentekend, is slechts 8,6 procent handgeschakeld.
‘De opmars van automaat is onvermijdelijk: hybride en elektrische auto’s worden uitsluitend met automaat geleverd, terwijl comfort en brandstofefficiëntie steeds zwaarder wegen. Fabrikanten ontwikkelen nauwelijks nog handgeschakelde modellen, waardoor de handbak langzaam uit het straatbeeld verdwijnt’, vertelt Mirjam van der Esch, commercieel manager bij RDC, het bedrijf dat automarktdata bijhoudt en publiceert.
Jongeren blijven achter
Ook onder jongeren van 18 tot 25 jaar wint de automaat terrein, maar hun aandeel ligt nog relatief laag. Dat heeft een praktische verklaring: jongeren kopen vaker een tweedehands auto, en de tweedehandsmarkt staat nog vol met oudere handgeschakelde modellen. Bij nieuwverkoop kiest ook de jonge bestuurder volgens RDC massaal voor de automaat. De generatie die nu zijn rijbewijs haalt, kent het handschakelen eigenlijk alleen nog van de rijschool.
65-plussers versnellen trend
In absolute aantallen is de groei het grootst onder 65-plussers. Tussen 2017 en 2025 kwamen er in die leeftijdsgroep ruim 313.000 extra automaten bij. Comfort en gebruiksgemak spelen daarbij een doorslaggevende rol. De vergrijzing van Nederland versnelt zo onbedoeld de automatisering van het wagenpark.
Zakelijk al grotendeels automaat
De algehele groei van automaten wordt mede aangejaagd door het zakelijke segment. Van alle zakelijke auto’s heeft inmiddels 75,5 procent een automaat, tegenover 43,5 procent in het totale wagenpark. Zakelijke rijders stapten eerder en sneller over dan particulieren en trekken daarmee het gemiddelde omhoog.
Als de huidige trend doorzet, passeert het aandeel automaten volgens RDC in het Nederlandse wagenpark de komende jaren de grens van 50 procent. De handgeschakelde auto verdwijnt niet van de Nederlandse weg, maar wordt langzaam een minderheid. Bij jongere kopers en nieuwe modellen is die toekomst al werkelijkheid.
